Probiotyki – uzupełnienie mikrobioty jelitowej

Jelita to jedno z najważniejszych centrów zdrowia w naszym organizmie. Jelito cienkie, osiągające nawet 6–8 metrów długości, odpowiada za trawienie i wchłanianie składników odżywczych, takich jak witaminy, minerały i aminokwasy. Dzięki milionom kosmków jelitowych jego powierzchnia wchłaniania jest ogromna, a sprawne funkcjonowanie jelit ma bezpośredni wpływ na nasze samopoczucie, odporność i metabolizm.

W jelitach żyją także nasi niewidzialni sprzymierzeńcy – mikrobiota jelitowa, nazywana również mikroflorą jelitową. Tworzy ją około 100 bilionów mikroorganizmów, głównie bakterii, ale także grzybów, które wspólnie zasiedlają jelita.

Niestety wiele czynników wpływa na prawidłowe funkcjonowanie flory jelitowej organizmu. Styl życia, dieta czy stosowane leki potrafią w negatywny sposób działać na bakterie zamieszkujące nasze jelita. Warto wtedy w odpowiedni sposób o nie zadbać.

Naturalnego pochodzenia probiotyki

Bakterie kwasu mlekowego mogą być dostarczane organizmowi wraz z codzienną dietą. Znajdują się przede wszystkim w produktach fermentowanych, takich jak jogurty, kefiry, maślanka, kiszonki (kapusta kiszona, ogórki kiszone), kimchi czy fermentowane napoje roślinne.

Produkty te zawierają żywe kultury bakterii, które stanowią naturalny element diety i mogą uzupełniać codzienny jadłospis osób dbających o różnorodność mikroflory jelitowej. Na przykład żywe kultury w jogurcie lub mleku fermentowanym dodatkowo poprawiają trawienie zawartej w produkcie laktozy u osób mających trudności z trawieniem laktozy, pod warunkiem, że jogurt lub fermentowane mleko zawierają w jednym gramie co najmniej 108 CFU żywych kultur starterowych (Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus i Streptococcus thermophilus).

Co wpływa na mikrobiotę jelitową?

Niestety wiele czynników codziennego życia może na nią wpływać, prowadząc do zmian w składzie i liczby mikroorganizmów flory jelitowej i przy okazji do problemów trawiennych.

Antybiotykoterapia

Antybiotyki niszczą nie tylko chorobotwórcze drobnoustroje, ale również endogenne bakterie probiotyczne. W efekcie dochodzi do zaburzenia równowagi mikroflory jelitowej, co może prowadzić do biegunek, zaparć, wzdęć oraz obniżenia odporności. Dlatego podczas i po antybiotykoterapii zalecane są probiotyki osłonowe oraz probiotyki na odbudowę flory bakteryjnej.

Niewłaściwa dieta

Dieta uboga w błonnik i prebiotyki, a bogata w cukry proste, żywność wysoko przetworzona, tłuszcze trans oraz sztuczne dodatki negatywnie wpływają na florę jelitową organizmu. Zbyt mała ilość błonnika, który jest pożywką dla bakterii również osłabia rozwój mikroflory, i wpływa na funkcjonowanie jelit. Na przykład błonnik z otrębów pszennych przyczynia się do przyspieszenia pasażu jelitowego, jeśli spożywamy co najmniej 10 g błonnika z otrębów pszennych.

Przewlekły stres

Długotrwały stres wpływa niekorzystnie na oś jelita–mózg, zaburzając perystaltykę jelit oraz skład mikroflory jelitowej. Może to skutkować problemami trawiennymi, obniżeniem odporności organizmu i pogorszeniem samopoczucia.

Niedobór snu i nieregularny tryb życia

Brak odpowiedniej ilości snu oraz nieregularne posiłki zaburzają rytm dobowy jelit, co wpływa na naturalną mikroflorę jelitową i prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

Nadużywanie alkoholu i palenie papierosów

Alkohol oraz nikotyna uszkadzają barierę jelitową i sprzyjają rozwojowi szkodliwych bakterii kosztem bakterii probiotycznych. Może to prowadzić do stanów zapalnych jelit oraz zaburzeń trawienia.

Częste stosowanie leków

Niektóre leki, takie jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, inhibitory pompy protonowej czy środki przeczyszczające, mogą negatywnie wpływać na mikrobiotę jelitową i powodować zaburzenia flory jelitowej.

Infekcje przewodu pokarmowego

Biegunki bakteryjne i wirusowe oraz zatrucia pokarmowe mogą znacznie osłabić florę jelitową i wymagają uzupełnienia probiotyków w jelitach.

Jak uzupełniać mikrobiotę jelitową?

Styl życia, nieodpowiednia dieta, stres czy antybiotykoterapia mogą silnie zaburzać równowagę mikroflory jelitowej. W takich sytuacjach warto suplementować probiotyki – preparaty zawierające żywe kultury bakterii, najczęściej bakterii kwasu mlekowego oraz bifidobakterii. Probiotyki pomagają uzupełnić mikrobiotę np. po antybiotykach.

Regularna suplementacja probiotyków, w połączeniu ze zbilansowaną dietą bogatą w błonnik (prebiotyk), to skuteczny sposób na wsparcie naturalnej mikrobioty organizmu.

Rodzaje probiotyków - co wybrać?

Wybierając probiotyk, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych aspektów, takich jak skład, zawartość szczepów bakterii oraz forma preparatu. Odpowiednio dobrany probiotyk może stanowić uzupełnienie codziennej diety osób dbających o jelita, układu pokarmowego oraz utrzymanie naturalnej mikroflory jelitowej.

Odpowiedni szczep bakterii probiotycznych

Najważniejszym kryterium jest odpowiedni szczep bakterii. Dobry probiotyk ma określone bakterie trójczłonową nazwą np. Bifidobacterium breve BB02 lub Lactobacillus plantarum BP06. Tak zapisany skład zapewnia nam bezpieczeństwo i pewność, co znajduje się w probiotyku. Odpowiednio dobrane szczepy bakterii uzupełnią mikroflorę jelitową w sposób optymalny i tak, jak tego potrzebujemy.

Skład i zawartość żywych kultur bakterii

Dobrej jakości probiotyki zawierają odpowiednią ilość żywych kultur bakterii, które są zdolne przetrwać drogę przez układ pokarmowy i skutecznie kolonizować florę jelitową organizmu. Te bakterie muszą dotrzeć aż do jelita grubego. Preparaty zawierające kilka szczepów bakterii probiotycznych mogą być bardziej odporne na trudną wędrówkę przez przewód pokarmowy i wspierać mikrobiotę na wielu poziomach.

Forma preparatu

Probiotyki dostępne są w różnych postaciach, co ułatwia dopasowanie suplementacji do indywidualnych potrzeb. Taka różnorodność daje możliwość komfortowego przyjmowania preparatu. Wśród preparatów możemy znaleźć:

• probiotyki w postaci kapsułek
• probiotyki w postaci tabletek,
• probiotyki w postaci proszku w saszetkach,
• probiotyki w postaci kropli (często wybierane jako probiotyki dla dzieci).

Probiotyki i skład mikrobioty – podsumowanie

Probiotyki stanowią ważny element codziennej diety osób dbających o zdrowie jelit i skład mikroflory jelitowej. Odpowiednio dobrany suplement diety probiotyk, w połączeniu z urozmaiconą dietą bogatą w naturalne probiotyki i prebiotyki, może uzupełniać jadłospis oraz wzbogacić skład mikroflory jelitowej. Świadomy wybór preparatu oraz zdrowe nawyki żywieniowe pomagają dbać o naturalną mikroflorę jelitową i ogólny poziom mikroorganizmów w jelicie.